İçeriğe geç
Yolcu
86. Sure · Mekke · 17 Ayet

Târık Suresi

Her insanın üzerinde bir koruyucu olduğunu, yaratılışımızı ve Kur'an'ın şaka değil kesin bir söz olduğunu hatırlatan sure.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ

86:1

وَٱلسَّمَآءِ وَٱلطَّارِقِ

Ves-semâi vet-târik.

Gökyüzüne ve geceleyin parlayıp ortaya çıkana (Târık'a) yemin olsun,

Gökyüzüne ve geceleyin karanlığı delip ortaya çıkan o parlak yıldıza bak.

'Târık' kelimesi, gece vakti kapıyı çalan veya karanlıkta aniden beliren anlamına gelir. Mekke gecelerinde yolunu kaybedenlere ışık olan yıldızlar, vahyin karanlığı yaran nuruna benzetilir. Bugün hayatımızın karanlık dönemlerinde bize yol gösterecek ışığı doğru yerde aramalıyız.

86:2

وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلطَّارِقُ

Ve mâ edrâke met-târik.

Târık'ın ne olduğunu sen nereden bileceksin?

O gece beliren yıldızın gerçekte ne olduğunu sen nereden bileceksin?

Bu soru, dinleyicinin dikkatini sıradan bir gözlemden derin bir hakikate çekmek için sorulur. İnsan, her gün gördüğü şeylerin arkasındaki ilahi sanatı çoğu zaman fark etmez. Bugün alışkanlıklarımızın perdesini kaldırıp evrene hayretle bakmayı yeniden öğrenmeliyiz.

86:3

ٱلنَّجْمُ ٱلثَّاقِبُ

En-necmus-sâkib.

O, karanlığı delen parlak yıldızdır.

O, karanlığı delip geçen, ışığıyla parlayan delici bir yıldızdır.

'Sâkıb' kelimesi, karanlığı delen ve keskin bir ışık saçan anlamındadır. Nasıl ki yıldız gecenin zifiri karanlığını yırtarsa, vahiy de cehaletin karanlığını öylece aydınlatır. Bugün içimizdeki umutsuzluğu dağıtacak olan da yine bu hakikat ışığıdır.

86:4

إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ

İn kullu nefsin lemmâ aleyhâ hâfiz.

Hiçbir insan yoktur ki üzerinde bir gözetleyici (koruyucu) bulunmasın.

Hiçbir insan yoktur ki üzerinde onu gözeten ve koruyan bir görevli bulunmasın.

'Hâfız' kelimesi, hem insanı tehlikelerden koruyan hem de yaptıklarını kaydeden melekleri ifade eder. İnsan bu dünyada başıboş ve sahipsiz bırakılmamıştır. Bugün yalnızlık hissettiğimiz anlarda bile ilahi bir gözetim altında olduğumuzu bilmek güç verir.

86:5

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ مِمَّ خُلِقَ

Fel-yanzuril-insânu mimme hulik.

İnsan neden yaratıldığına bir baksın!

İnsan kendi kendine bir baksın: Acaba neden ve nasıl yaratıldı?

'Felyenzur' emri, sıradan bir bakışı değil, derin bir derin düşünme ve öz eleştiriyi ister. Kibirlenen insana, kendi başlangıcındaki acizliği hatırlatılır. Bugün nereden geldiğimizi düşünmek, nereye gittiğimizi anlamamızın en kısa yoludur.

86:6

خُلِقَ مِن مَّآءٍ دَافِقٍ

Hulika min mâin dâfik.

Atılan bir sudan (meniden) yaratıldı.

O, atılan basit bir sudan, yani bir damla sıvıdan yaratılmıştır.

'Mâin dâfik', hızla atılan ve kendi başına hiçbir değeri olmayan bir damla suyu anlatır. İnsanın bu kadar mütevazı bir başlangıçtan çıkıp büyüklük taslaması ne büyük bir çelişkidir. Bugün insanın değeri, fiziksel kökeninde değil, taşıdığı ruhta ve ahlakta gizlidir.

86:7

يَخْرُجُ مِنۢ بَيْنِ ٱلصُّلْبِ وَٱلتَّرَآئِبِ

Yahrucu min beynis-sulbi vet-terâib.

Bel kemiği ile göğüs kafesi arasından çıkan...

O su, insan bedeninin bel ile göğüs kafesi arasındaki derinliklerinden çıkıp gelir.

'Sulb ve terâib' ifadeleri, erkeğin ve kadının üreme sistemine ve insanın biyolojik oluşumuna işaret eder. Kur'an, Mekke toplumuna kendi bedenlerindeki mucizevi yaratılış sürecini gösterir. Bugün kendi bedenimizin işleyişine bakmak bile Yaratıcının kudretini görmeye yeter.

86:8

إِنَّهُۥ عَلَىٰ رَجْعِهِۦ لَقَادِرٌ

İnnehû alâ rec'ihî le-kâdir.

Şüphesiz Allah, onu yeniden diriltmeye de elbette güç yetirendir.

İnsanı bir damla sudan var eden Allah, elbette onu öldükten sonra yeniden diriltmeye de güç yetirir.

'Rec'' kelimesi, geri döndürmek ve yeniden hayata kavuşturmak demektir. İlk yaratılışı gerçekleştiren için ikincisi asla zor değildir. Bugün ölümün bir yok oluş değil, yeni bir başlangıç olduğunu bilmek korkularımızı azaltır.

86:9

يَوْمَ تُبْلَى ٱلسَّرَآئِرُ

Yevme tubles-serâir.

Bütün gizli sırların (niyetlerin) ortaya döküleceği gün,

O gün, insanların içlerinde sakladıkları tüm sırlar ve gizli niyetler ortaya dökülecek.

'Tüblâ's-serâir' ifadesi, gizli olanların tek tek incelenip açığa çıkarılmasını anlatır. Dünyada maskelerin arkasına saklanan gerçek niyetler, ahirette tüm çıplaklığıyla görünecektir. Bugün içimizle dışımızı bir kılmak, yarınki mahcubiyetten korunmanın yoludur.

86:10

فَمَا لَهُۥ مِن قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ

Fe-mâ lehû min kuvvetin ve lâ nâsir.

Artık insanın ne kendi gücü kalır ne de bir yardımcısı!

O gün insanın ne kendi gücü kalacak ne de ona yardım edecek bir dostu bulunacak.

'Kuvve ve nâsır' (güç ve yardımcı), dünyada insanların en çok güvendiği iki dayanaktır. Mekke'de kabilelerine ve servetlerine güvenenlere, bunların ahirette geçersiz olduğu bildirilir. Bugün bizi gerçekten kurtaracak olan şey, sadece kendi iyi amellerimizdir.

86:11

وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلرَّجْعِ

Ves-semâi zâtir-rec'.

Dönüşlü (yağmur yağdıran) gökyüzüne yemin olsun,

Yağmuru ve bereketi sürekli geri döndüren o gökyüzüne bak ve ibret al.

'Rec'' burada, buharlaşıp yükselen suyun yağmur olarak tekrar yeryüzüne dönmesini ifade eder. Doğadaki bu muazzam döngü, hayatın da ölümünden sonra yeniden dirileceğinin canlı bir kanıtıdır. Bugün doğadaki her döngüde ilahi bir düzenin izini görebiliriz.

86:12

وَٱلْأَرْضِ ذَاتِ ٱلصَّدْعِ

Vel-ardi zâtis-sad'.

Ve bitkilerle yarılıp açılan yeryüzüne yemin olsun ki,

Bitkileri ve filizleri bağrından yarıp çıkaran yeryüzüne yemin olsun ki hayat durmaz.

'Sad'' kelimesi, toprağın yarılıp içinden yeşil bir filizin fışkırmasını anlatır. Kuru ve ölü sanılan toprak nasıl baharda canlanıyorsa, insan da öylece diriltilecektir. Bugün en umutsuz anlarımızda bile içimizde yeniden filizlenecek bir umut vardır.

86:13

إِنَّهُۥ لَقَوْلٌ فَصْلٌ

İnnehû le-kavlun fasl.

Bu Kur'an, doğruyu yanlıştan ayıran kesin bir sözdür.

Şüphesiz bu Kur'an, doğruyu yanlıştan kesin olarak ayıran ciddi ve hak bir sözdür.

'Kavlün fasl' ifadesi, tereddütleri ortadan kaldıran net ve belirleyici hükmü tanımlar. Vahiy, insanın zihnindeki karmaşaya son veren berrak bir ölçüdür. Bugün hayatın puslu yollarında doğruyu bulmak için bu kesin ölçüye ihtiyacımız var.

86:14

وَمَا هُوَ بِٱلْهَزْلِ

Ve mâ huve bil-hezl.

O, asla bir şaka (boş söz) değildir!

O, asla bir şaka, eğlence veya boş bir söz değildir; tamamen gerçektir.

'Hezl' kelimesi, ciddiyetten uzak, oyalayıcı söz anlamına gelir. Mekke'de Kur'an'ı hafife alıp alay edenlere, bu mesajın hayat memat meselesi olduğu hatırlatılır. Bugün de dini değerleri sıradanlaştırmadan, hayatımızın merkezine ciddiyetle almalıyız.

86:15

إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا

İnnehum yekîdûne keydâ.

Onlar (inkârcılar) sürekli tuzaklar kuruyorlar,

Hakikati engellemek isteyenler, kendi akıllarınca sürekli tuzaklar ve planlar kuruyorlar.

'Keyd' kelimesi, gizli ve sinsi bir oyun çevirmek demektir. İslam'ın ilk yıllarında inkarcılar, mesajın yayılmasını engellemek için her yolu deniyorlardı. Bugün de doğruluğun önüne çıkarılan engeller, hakikatin sesini kısmaya yetmeyecektir.

86:16

وَأَكِيدُ كَيْدًا

Ve ekîdu keydâ.

Ben de onların planlarını boşa çıkaracak bir plan kuruyorum.

Ben de onların bu tuzaklarını boşa çıkaracak çok daha büyük bir plan kuruyorum.

Allah'ın 'keyd'i, zalimlerin oyunlarını kendi başlarına geçiren ilahi adaletidir. İnkarcılar kazandıklarını sandıkları anda bile aslında kendi sonlarına yaklaşırlar. Bugün haksızlık karşısında sabredenler, ilahi adaletin mutlaka işlediğini bilmelidir.

86:17

فَمَهِّلِ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا

Fe-mehhilil-kâfirîne emhilhum ruveydâ.

Sen o inkârcılara biraz süre tanı; onları kendi hâllerine bırak.

Öyleyse o inkarcılara biraz mühlet ver; onları kendi hallerine bırak ve acele etme.

'Mehhil' emri, peygambere ve inananlara sabır ve sükunet tavsiye eder. Zulmün hemen cezalandırılmaması, Allah'ın acizliğinden değil, hikmetindendir. Bugün biz de sonuçları aceleyle beklemek yerine, görevimizi yapıp sabırla beklemeliyiz.